A-07.08.02 Stad regisseert organisatie/samenwerking ivm geïntegreerd aanbod buitenschoolse opvang/activiteiten

In 2019 werd het decreet 'buitenschoolse opvang en buitenschoolse activiteiten' gestemd. Dit trad in werking op 01/01/2021. Ondertussen onderging het decreet al enkele wijzigingen. Het decreet heeft drie doelstellingen:
-We geven kinderen speelmogelijkheden en ontplooiingskansen, maar ook keuzevrijheid en recht op rust.
-We bieden ouders de mogelijkheid om werk, opleiding en gezin vlot te combineren.
-We creëren een aanbod buitenschoolse opvang en activiteiten dat toegankelijk en betaalbaar is voor iedereen. Het draagt op die manier bij tot een harmonieuze samenleving.
Kinderen krijgen meer kansen om zich te amuseren én hun talenten te ontwikkelen.

Het lokaal bestuur werkt hiervoor nauw samen met partners, in een lokaal samenwerkingsverband. Dat kan bestaan uit verschillende lokale spelers: buitenschoolse (kleuter)opvang, onderwijs, cultuur, jeugd, sport, ouders, kinderen ... Het decreet vraagt bijzondere aandacht voor kleuteropvang, kwetsbare gezinnen, kinderen met een specifieke zorgbehoefte en het multifunctioneel gebruik van infrastructuur.
Op 01/09/2026 eindigt de overgangstermijn en gaan de lokale besturen met hun partners effectief aan de slag. De manier van subsidiëren zal anders zijn dan nu het geval is.
Het kwaliteitslabel kleuteropvang houdt op met bestaan wanneer het lokale bestuur start met de lokale uitrol van BOA. Vanaf 01/09/2025 kent Opgroeien geen nieuwe kwaliteitslabels meer toe. In de plaats van het kwaliteitslabel kleuteropvang moet elk lokaal bestuur een eigen lokaal erkenningskader ontwikkelen, op basis van enkele minimale Vlaamse kwaliteitsvoorwaarden. Ook het toezicht op het naleven van dat lokale erkenningskader wordt een opdracht voor het lokale bestuur.

Stand van zaken - indicator

Stand van zaken

2025:

Ontwikkelingen in het BOA-dossier: Vlaanderen

In de eerste helft van 2025 ontvingen we bericht van agentschap Opgroeien over bijsturing in het BOA-dossier. Zie ook actie 07.08.01. 

Binnen de regierol verandert er toch één en ander:

• Het lokaal bestuur zal zelf een lokaal erkennings- en kwaliteitskader uitwerken dat de basis vormt voor de BOA-subsidie. 
• Het lokaal bestuur zal ook instaan voor toezicht en handhaving van de opvang en activiteitenaanbieders. 
• De overgangsperiode wordt verlengd tot 31/08/2026, wie wil kan starten op 01/01/2026 maar voor Eeklo is dit financieel een nadelig scenario.

Daarnaast is ook de financiële realiteit anders. Er wordt extra geïnvesteerd in het dossier:

• Er komt een BOA-boost subsidie in 2025-2026 wat lokale besturen de kans moet geven om te investeren in de toekomst van het dossier. Dit kan structureel of via impulsen in de werking. 
• De middelen vanuit het agentschap Opgroeien om de BOA-opdracht te realiseren worden gecompenseerd tot 31/08/2031. 

Niettegenstaande dat dit scenario er financieel gunstiger uitziet dan het oorspronkelijke plan, blijven we wel met volgende uitdagingen geconfronteerd: 

• Voor de realisatie van de regierol kunnen we vanaf 2027 rekenen op een verhoging van de subsidie van 11%. Dit budget moeten we aanwenden voor de realisatie van de regie, waar we nu middelen van het agentschap Opgroeien ontvangen puur voor de ontwikkeling van aanbod.
• Daarnaast moeten we ook de oefening maken met de blik vooruit op 2031:
  • In de 2de jaarhelft van 2025 werd duidelijk dat de compensatie in de BOA-subsidie zal wegvallen vanaf 2031: een vermindering van bijna 29% van de inkomende subsidies. 
  • De toegankelijkheidssubsidie zal in de toekomst berekend worden op het effectieve bereik van de kwetsbare doelgroep. Hoe dit gemeten zal worden, wordt nog bekeken op Vlaams niveau.

Het zal dus een uitdaging blijven om het BOA-verhaal financieel haalbaar uit te werken.

Ontwikkelingen in het BOA-dossier: lokaal 

• Om de neutrale opvolging van het BOA-dossier te garanderen werd in 2024 een interne focusgroep regie opgericht bestaande uit het diensthoofd vrije tijd (BOA-regisseur), de beleidsadviseur, de coördinator lokaal sociaal beleid en de financieel directeur. Zij volgen o.a. de ontwikkelingen rond het financiële op en zijn een klankbord voor de beleidsmatige aansturing van het dossier. De focusgroep kwam 3x samen in 2025 en gaf mee vorm aan de BOA-visie, het erkenningskader en het vormgeven van de lokale bouwstenen voor de inzet van de BOA-subsidies.
• Voor de aansturing van het project werd ook een stuurgroep opgericht waarin de schepen van o.a. erfgoed en onderwijs, schepen van o.a. welzijn en cultuur en de schepen van o.a. jeugd en kinderopvang samen met de beleidsadviseur, diensthoofd welzijn en samenleven en diensthoofd vrije tijd sturing geven aan het dossier BOA.
• Tijdens de gemeenteraadscommissie van oktober 2025 betreffende het BOA-dossier werd een oproep gedaan voor een klankbordgroep met gemeenteraadsleden. Binnen deze groep is er debat en dialoog over de beleidsvoorstellen inzake het BOA-decreet en is er ruimte om mee te denken zodat we een gedragen verandering kunnen realiseren. De klankbordgroep kwam in december 2025 een eerste keer samen. 
• Om de visie vorm te geven, maar ondertussen ook al een en ander te laten bewegen in de praktijk worden op regelmatige basis BOA-werktafels georganiseerd. Binnen deze structuur ontmoeten collega's van de beleidscel en vrijetijdsdiensten (als organisator en vertrouwd contact voor het middenveld) elkaar om zowel te bouwen aan de visie, als te onderzoeken hoe ze BOA in de praktijk samen vorm kunnen geven. De collega's van de werktafels kunnen binnen het BOA-project gezien worden als het projectteam. In 2025 werden 4 werktafels georganiseerd. Deze resulteerden in 2025 in:
  • een gedragen voorstel tot BOA-visie;
  • feedback vanuit diverse expertise op het voorstel tot erkenningskader;
  • de eerste ideeën over krachtlijnen rond wat noodzakelijk is bij de inzet van de BOA-middelen;
  • (ideeën voor) BOA-proeftuinen als: deelname aan de culturele voorstelling vanuit BKO tijdens het Babbelfestijn, samenwerking BKO - Bib 'De verhalenparade', samenwerking BKO - LDC Zonneheem 'Generatiekriebels', samenwerking BKO - vzw Oranje vakantiewerking Nabij (zomer 2026), samenwerkingen tussen BKO @bij en speelpleinwerking vzw Oranje (zomer 2026), samenwerking cultuur, jeugd en externe partner voor een legokamp (zomer 2026), samen schaken en leessessies met de leesjury in Buurthuis Kom.erbij ... aanvullend op het reeds bestaande aanbod.
• Daarnaast waren er ook infotafels, informerende gesprekken rond het BOA-dossier met relevante stakeholders. In schooljaar 2025 - 2026 gingen we langs in Wijkcentrum De Kring en diverse lagere scholen. Ook tijdens het directieoverleg van het basisonderwijs in oktober bogen we ons samen over de BOA-visie en de noden van een goed erkenningskader. 
• Stad Eeklo werd samen met een 20-tal andere besturen geselecteerd voor deelname aan een praktijktraject van VVSG en Arteveldehogeschool rond het lokaal erkenningskader. Het traject resulteerde in een concrete toolbox voor lokale besturen om een erkenningskader uit te werken. Tools werden binnen onze lokale context uitgetest, waardoor wij al konden starten met deze denkoefening in de 2de helft van 2025.
• In juni 2025 werd het dossier betreffende het lokaal samenwerkingsverband behandeld op de gemeenteraad.
  • We kiezen ervoor om het lokaal overleg kinderopvang en lokaal samenwerkingsverband te verenigen binnen 1 adviesorgaan: het E-team kinderopvang en activiteiten. Het is het eerste adviesorgaan binnen het nieuw participatieplan van de stad.
  • Het E-team kinderopvang en activiteiten kwam een eerste keer samen op 06/10/2025 voor een eerste kennismaking en brainstorm rond de BOA-visie.
  • Kort daarna werd samen met hen een thema-atelier rond het erkenningskader BOA georganiseerd waarin we input vanuit diverse deelnemers: ouders, onderwijs, welzijnspartners, opvangpartners ... konden verzamelen om mee aan de slag te gaan.
  • In co-creatie werkten we een voorstel tot erkenningskader uit, dat begin 2026 wordt voorgelegd aan de diverse stakeholders. 
• Het lokaal bestuur besliste om het pakket 'eGovFlow' uit te breiden wat de mogelijkheid biedt om de uitgaande subsidies te digitaliseren. Ook voor het BOA-dossier is dit interessant, in het kader van de begeleiding van de uitwerking van een reglement voor de besteding van de BOA-middelen. Samen met Vanden Broele, het bedrijf achter deze softwaretoepassing, bekeken we ook de mogelijkheid om het erkenningsproces in een digitale flow aan te bieden. Eeklo leverde hiervoor de testcase. 
• In het licht van de meerjarenplanning werd de besteding van de BOA-boostmiddelen ook bekeken. Zo werd gekozen om bestaande subsidielijnen zoals subsidies lokaal sociaal beleid 2026 en de burgerbudgetten 2026 (Meemakers+) eenmalig met telkens € 40.000 te verhogen, specifiek met het oog op het creëren van BOA-proeftuinen. Op deze manier willen we de doelgroep die we bereiken met deze subsidielijnen: zowel welzijns-, onderwijs- als vrijetijdsactoren als inwoners kennis laten maken met het BOA-verhaal en impulsen geven voor nieuwe projecten. 'Leren door te proberen' is hier de leuze, waardoor we enerzijds inzicht willen werven in de praktijk van het BOA-verhaal en anderzijds mikken op verduurzaming, daar waar kansen liggen. 
• Op regionaal vlak werd een rapport opgemaakt t.a.v. de algemeen directeurs op basis van een 3-tal bijeenkomsten in 2024. Nadien werd initiatief genomen door Meetjesman om de stad/gemeenten samen te brengen voor overleg rond het BOA-dossier. In 2025 waren er 3 bijeenkomsten, waarin bekeken werd hoe we binnen de regio elkaar kunnen inspireren of zaken kunnen delen in het licht van de nieuwe verplichtingen. Regionale afstemming zal van belang zijn, nu zowel lokale erkenning, subsidiëring, toezicht en handhaving lokale beleidsbevoegdheden worden. Zowel op vlak van transparantie en laagdrempeligheid naar ouders, als op vlak van bv. personeelswerving en expertisedeling voor specifieke opdrachten als toezicht en handhaving. 

Binnen de lokale aanpak proberen we het BOA-dossier binnen deze fase steeds vanuit een brede blik te benaderen. We houden hierbij rekening met de eigenheid van de diverse actoren in het aanbod maar ook met de specifieke noden vanuit de diverse doelgroepen. Om die reden zijn er diverse overlegstructuren, waarbij we toch steeds streven naar een mix van vertegenwoordigers op beide fronten. 

Tegelijk willen we ook vorderingen binnen het dossier realiseren. In Eeklo start het BOA-decreet op 01/09/2026. Het is onze ambitie om tegemoet te komen aan onze wettelijke verplichtingen die er zijn tegen dat moment en evenzeer willen we tijdig, transparant en met voldoende ondersteuning de partners begeleiden in het veranderingsproces dat de realisatie van BOA-decreet is. 

Status

Financiële tabel 2025